ساز و موسیقی-----قسمت دوم= آشنایی با برخی از سازهای امروزی
۱. پیانو دیواری
در این ساز سیم های پیانو به صورت عمودی قرار گرفته و اهرم ها از طریق فشار بر روی شستی ها با زاویه 35 درجه چکش ها را به طرف سیم برده و بعد از ضربه زدن به سرعت بر می گرداند.
2. پیانو رویال:
در این ساز سیم های پیانو به صورت افقی قرار گرفته و اهرم ها از طریق فشار بر روی شستیها با زاویه 35 درجه چکش را به طرف سیم به بالا پرتاب می کند و با سرعت زیاد به سیم ها ی افقی ضربه می زند، نظر به اینکه هر چه طول سیمها بیشتر باشد صدای پیانو مطلوبتر می شود. پیانو های دیواری نظر به محدودیت ارتفاع حداکثر تا ارتفاع 135 سانتی متر ساخته شده استو در پیانوی رویال نظر به اینکه در سطح محدودیتی ندارد هم اکنون پیانوهایی تا طول 308 سانتی متر نیز ساخته شده است.
پیانو لا:
در سالهای دهه 1860 میلادی پیانوهایی ساخته شده بود که بدون نوازنده آهنگ می نواخت و نیازی به نوازنده نداشت. تنها به وسیله پدالهای دوگانه و با فشار دادن روی هر پدال کارتهای سوراخ شده مخصوص به ترتیب به محل مکانیزم پیانو وارد شده و شستی های مورد نظر را حرکت می دادند که چکش های مربوطه به سیم ها اصابت کرده و آهنگهای از پیش تعیین شده را اجرا می کرد.
وسعت صدای پیانو عبارت است از هفت اکتاو یا بیشتر.
به علت بزرگی وسعت صدای پیانو نت نویسی آن بر روی دو حامل صورت می گیرد که معمولا حامل زیرین برای اجرا با دست چپ و حامل بالایی برای اجرا با دست راست اختصاص یافته است
گیتار
گیتار به سازهای گروه کوردوفن Cordophones تعلق دارد ، از این جهت که سیمهای آن در اثر ارتعاش تولید صدا میکنند.
به هر حال گیتاری که به شکل امروزی میبینیم ، نتیجه تکامل آن در طی قرنهاست.
عده ای بر این عقیده اند که گیتار از مصر سرچشمه گرفته استو عدهای نیز بر این نظرند که آن از سیتارای یونانی-آشوری Greek Assyrian Cithara که بوسیله رمیها به اسپانیا آورده سده گرفته شده است.
اما به نظر می رسد که جد بزرگ تمام سازهایی که ما به عنوان کوردوفون از آنها یاد کردیم یک کمان موسیقی باشد که تنها یک سیم ساده به دو سر آن متصل بوده است که با کشیدن و رها کردن سیم صدایی در کمان ایجاد میشده که این صدا بوسیله یک تقویت کننده صوت که به آن متصل بوده تقویت میشده است.
از آنجائیکه این سیم تنها یک صدای ساده ایجاد میکرده برای داشتن چندین صدا ابتدا یک سیم دیگر و سپس چندین سیم به اندازه های کوتاهتر به کمان بسته شده و از این طریق چندین صدا تولید گردیده.
ازدیاد این سیمها و افزوده شدن یک جعبه تشدید صوت منجر به اختراع چنگ کمانی Harp Arqueeگردید. سپس سازی متشکل از مجموعه ای از سیمها به نام لیر ظهور کرد که در آن سیمهایی به طول مساوی کار گذاشته شد.
از آنجائیکه این سیم تنها یک صدای ساده ایجاد میکرده برای داشتن چندین صدا ابتدا یک سیم دیگر و سپس چندین سیم به اندازه های کوتاهتر به کمان بسته شده و از این طریق چندین صدا تولید شده است.
یونانیها دو نوع لیر داشتند ، یکی به نام لیرا و دیگری به نام کیتارا، کیتارا بوسیله رمیها تغییر شکل یافت و نام گیتار نیز از همین کلمه گرفته شده است .
می توان برای معرفی گیتار به دونوع الکتریکی و ده سیم ان اشاره کرد:
گیتار برقی یا گیتار الکتریک نوعی گیتار است که صدای آن به وسیله تقویت کنندهای الکتریکی تشدید و یا تغییر مییابد طرز کار:ارتعاشات وارده بر سیمهای گیتار توسط قطعهای به نام پیکآپ به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میشود. در واقع پیکآپ همانند یک میکروفن عمل کرده و سیگنالها را از طریق یک سیم به آمپلیفایر (تقویت کننده) میفرستد و سپس صدای تقویت شده توسط یک یا چند بلندگو پخش میشود. در ابتدا گیتارهای الکتریکی تنها یک پیکآپ داشتند، اما امروزه با دو یا سه پیکآپ ساخته می شوند
ایده پیدایش گیتارهای الکتریکی از آنجا آغاز شد که در همنوازیها صدای گیتار آکوستیک در بین صدای سازهای دیگر مانند بیس و درام گم بود و به وضوح شنیده نمیشد. در نتیجه در صدد آن برآمدند تا صدای گیتار را تقویت کنند، و بهترین راه برای این کار استفاده از علم الکترونیک بود.
گیتارهای الکتریکی توانستند به سرعت در موسیقی جا باز کنند و به یکی از فراگیرترین سازهای تاریخ مبدل شوند. معمولا در گروههای راک دو نوازنده گیتار الکتریک وجود دارد که یک نفر ملودیها را مینوازد (گیتار لید) و دیگری ریتمها را ( گیتار ریتم)
این ساز را از نظر بدنه میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد: بدنه-توپر و بدنه-توخالی. گیتارهای بدنه-توخالی مورد استفاده نوازندگان جاز قرار میگیرد، در صورتی که بدنه-توپر عموماً در موسیقی راک کاربرد دارد.
معمولا گیتارهای الکتریکی شش سیم دارند. بعضی نیز دارای ۱۲ سیم می باشند که هرجفت با یک نت کوک میشود، منتهی با اکتاوهای متفاوت، این گیتارها اکثراً در موسیقی فولک کاربرد دارند. گیتارهای ۸ سیمی نیز وجود داردند که البته غیرمعمول هستند.
اجزای ان عبارتند از:
1) سردسته (Head Stock): قسمت بالایی گیتار که سیمها در آنجا تنظیم میشوند
2)خرک بالا
3)پیچهای کوک یا گوشیها (Tuning Switch): پیچهایی که بر روی دسته گیتار قرار گرفتهاند و با آن میتوان گیتار را کوک کرد.
4)ردهنما یا دستان (Fret): قطعههای فلزی که بر روی دسته گیتار قرار دارد و پردههای موسیقی را از هم جدا میکند.
5) تنظیم کننده دسته (truss rod): برای تنظیم و تثبیت دسته
6) علامتهای روی دسته
7) دسته (Neck): قسمت بلند و باریک گیتار است که جای انگشتگذاری نوازنده برای انتخاب نتها است. این بخش بین بدنه و سر دسته گیتار قرار دارد.
8) اتصال دسته به بدنه
9) بدنه: قسمت اصلی گیتار است که به دسته متصل شده و برخلاف گیتار آکوستیک معمولاً توخالی نیست و بخشهایی مانند پیکآپ و خرک بر روی آن قرار دارد.
10) زخمهگاه (Pick up): یک سیم پیچ مغناطیسی است که بر روی بدنه گیتار و زیر سیمها قرار دارد و وقتی سیمها بر اثر زخمه زدن مرتعش میشوند تحت تأثیر میدان مغناطیسی پیکآپ قرار میگیرند و این تحریک به آمپلیفایر فرستاده میشود و سپس آنجا تقویت میشود.
11) کنترل صدا و تن: پیچهایی که بر روی بدنه گیتار قرار گرفتهاند و میتوانند صدا و تن گیتار را تغییر دهند.
12) کلید زخمهگاه (Pick up Switch): یک تعویض کننده که بر روی بدنه گیتار قرار گرفته و برای تعویض پیکآپ و تغییر دادن تُن و صدا بکار میرود.
13) لرزانه (Tremolo): میلهای که روی بعضی گیتارها قرار دارد و به خرک متصل شده. با حرکت دادن آن به بالا و پایین خرک حرکت میکند و باعث زیر و بم شدن صدا میشود. به آن اصطلاحا دسته ویبراتو (Vibrato) نیز گفته میشود (در این تصویر نیست.)
14) خرک (Bridge): ناحیهای است بر روی گیتار که سیمهای گیتار بر روی آن قرار میگیرند.
15) محافظ مضراب: صفحهای است که نمیگذارد بدنه، با مضراب خط بیافت
واما گیتار کلاسیک با ده سیم
شش دلیلی که می توان برای ساخت این نوع گیتار مطرح کرد
1 ) با اضافه کردن ۴ سيم باس ميتوان به طنين و تاثير پذيری صدا را تشديد نمود.(افزايش رزنانس(
2) قطعات ساخته شده در دوران رنسانس و باروک برای لوت که برای سازی ۱۴سيمه و يا بيشتر مطابقت داشت را ميتوان با وسعت عمل بيشتری دوباره نويسی کرد
3) تقويت بيشتر صدا باعث ماندگاری بيشتر آن شده و در نتيجه مزيت بسيار بزرگی برای اجرا در کنسرت ها ميباشد.
4) وسعت عمل بيشتر برای آهنگسازان برای ساخت قطعاتی جديد توسط اهنگسازان و و باز بودن دست نوازنده برای اجرای قطعات در پوزيسيونهای مختلف و بالا رفتن اين امکان
5) تمامی قطعات تنظيم شده برای گيتار ۶ سيم را ميتوان با گيتار ۱۰ سيم اجرا نمود.
6) شروعی جديدی برای بوجود آوردن ابتکارات و تکنيک های جديد و خلق صدای تازه و بديع از سازی محبوب با طنين زيبا و قابليت های بسيار بالا
ویولن
ویولن (violin) سازی زهی و آرشهای است و کوچکترین عضو سازهای زهی آرشهای شناخته شده است
ویولن در اصل سازى شرقى است که بعد از جنگهاى صلیبى به اروپا راه یافت. این ساز جنسش از چوب است و وزن سبک و انداهاى کوچک دارد. ویولن داراى بدنه، دسته و سر است.
پیدایش ویولن در اروپا و به قرن ۹ میلادی باز میگردد. بسیاری معتقدند که ویولن نمونه تکمیل شده ساز رباب است.
رباب سازی است که بعدها وقتی به اروپا آورده شد و تغییراتی در آن بوجود آمد به نام ربک در اروپا شهرت یافت. برخی بر این باورند که ساز ویولن متعلق به یک امپراطوری در هند در ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد بودهاست و برخی دیگر ریشه آن را در افریقا و حتی کشورهای عربی میدانند.
ویولن در زمان نواختن معمولاً روی شانه چپ قرار میگیرد و با آرشه که در دست راست نوازندهاست نواخته میشود. کوک سیمهای ویولن از زیر به بم به ترتیب عبارتند از: می (سیم اول)، لا (سیم دوم)، ر (سیم سوم)، سل (سیم چهارم).
به طور کلی ویولن در هنگام نواخته شدن با 3 نقطه چانه، شانه و دست چپ در تماس است و هر یک از این نقاط بخشی از بار دست گرفتن ساز را به دوش میکشند.
فرمهای اولیه دارای سوراخی بودند که روی ساز قرار داشت اما بعدها این سوراخ از بدنه سازها حذف شدند و این ساز با 4 سیم سر آغاز ساز ویولن تکامل یافته در سالهای آینده شد. در اروپا از قرن ۱۱ به بعد ساز ویلن به صورت تکامل یافته دیده شد.
قسمتهای تشکیل دهنده ویولن:
این ساز از ۵۸ قطعه مختلف ساخته میشود و وزن آن در حدود ۴۰۰ گرم است. ویولن از بخشهای زیر تشکیل شدهاست:
- آرشه یا کمان، ترکهای چوبی است که رشتههای موی دم اسب در طول آن کشیده شده و به دو سر آن ثابت شدهاست.
- جعبه طنینی (جعبه ریزونانس): جعبهای است که از 3 بخش صفحه روئی، صفحه زیرین و زوارهای دور تشکیل شدهاست. گریف، خرک و سیمگیر در این ساز از جنس چوب آبنوس (به دلیل استحکام بیشتر) میباشد.
- دسته یا گردن: در واقع دنباله چوب آبنوس تکیه سیمهاست که محل انگشت گذاری نوازنده در قسمت بالای آن قرار دارد. نوازنده ویولن قادر است در تمام طول چوب آبنوس انگشتگذاری کند. انتهای دسته به جعبه کوچکی (جعبه کوک) ختم میشود که سیمها در درون آن به دور گوشیهای کوک پیچیده میشوند.
- خرک: این قطعه در واقع پلی است بین سیمها و جعبه طنینی. نقش خرک تقسیم راه سیمها، نگه داشتن سیمها با ارتفاع خاص برای حرکت روی جعبه طنینی و انتقال ارتعاشات سیمها به جعبه طنینی. در داخل جعبه طنینی استوانه چوبی کوچکی قرار دارد که نقش آن انتقال ارتعاشات به صفحه زیرین ساز و مانعی در جهت عدم شکسته شدن صفحه روئی ساز از فشار سیمها و خرک.
- گریف: از آبنوس ساخته شده و در طول دسته ویولن چسبیدهاست و تا میانه جعبه ساز ادامه دارد. گریف بخشی است که نوازنده با انگشت خود سیم را به آن میچسباند و به این ترتیب طول سیم را کوتاه میکند و نتهای مختلف را مینوازد.
- سیم گیر: از چوب آبنوس ساخته شده و در فاصله اندکی از خرک تا آخر تنه ویولن کشیده شدهاست. با زهی از جنس روده یا پلاستیک یا سیم به دکمهای که در قسمت پائین جدار تعبیه شده وصل میشود.
- سیمها: سیمها از جعبه کوچک سر ساز آغاز شده در طول چوب آبنوس تکیهگاه سیمها ادامه یافته، از روی خرک عبور کرده و در سیمگیر مهار میشوند. سیمهای ویولن قبلا از روده گوسفند ساخته میشد. امروزه در سیمهای بمتر، روی روده سیم فلزی نازکی میپیچند و در سیمهای زیرتر از مفتول فلزی تنها استفاده میشود.
نقش این ساز چه در ارکسترها، به صورت گروه نوازی و چه در ارکستر مجلسی و حتی به صورت تکنوازی پر اهمیت است.
ویولن الکتریک:
این نوع از ویولن در واقع به یک خروجی الکتریکی صدا مجهز بوده و معمولا بدنه آن فلزی است. ویولن الکتریک اولین بار در سال 1920 توسط استاف اسمیت در موسیقی جاز و بلوز مورد استفاده قرار گرفت.
صدای این نوع ویولن مختص موسیقی راک، پاپ و ... است. ویولنهای با بدنه فلزی اصولا یک طراحی غیر سنتی و مینیمالیستیک برای کم کردن وزن دارند، لذا معمولا دارای بدنه نرمال، همانند ویلن آکوستیک نیستند. ویولنهای الکتریک ممکن است تعداد بیشتری سیم نسبت به آکوستیک داشته باشند.
سیگنالهای ویولن الکتریک همانند گیتار الکتریک بر اثر پردازشهای الکترونیکی، برای بدست آوردن صدای دلخواه بوجود میآید.
ویولنهای الکتریکی معمولا از پیکاپهای مغناطیسی و یا فیزوالکتریک استفاده می کنند که در پیکاپهای مغناطیسی لازم است که رشتههای ویلن از جنس یک عنصرحاوی آهن باشند.
وجهه جهانی ویولن را میتوان در سازگاری آن با فرهنگهای مختلف و حضور این ساز در موسیقی ملل مختلف دید.
از اولین سازندگان ویولن میتوان از گاسپارو برتولونی ایتالیایی نام برد، که در برخی موارد وی را مخترع این ساز نیز میدانند. از شاگردان مشهور گاسپارو برتولونی، آندره آماتی بود که او هم بهترین سازنده ویلن در سطح جهان یعنی آنتونیو استرادیواری ایتالیایی را آموزش داد.
ویولن از اواخر دوره ناصرالدینشاه جاى کمانچه را در ایران گرفت. با ورود ویولن به ایران برخی از نوازندگان کمانچه مانند حسین خان اسماعیل زاده، علی اصغر بهاری، حسین یاحقی و... به آموختن آن پرداختند.
نوازندگان کمانچه تکنیک خود را به ویولن انتقال دادند و جز استاد ابوالحسن صبا و سایر شاگردان مدرسه عالى موسیقى که ویولن را با تکنیک حقیقى آن مىنواختند، بقیه ویولنیستهاى ایرانى از روش کمانچهکشها پیروى مىکردند.
شیوهٔ استاد صبا با شاگردانش منتقل شد و آنها با تغییراتى چند، ویولن را تا حدودى از تکنیک کمانچهکشى جدا کردند. از اینرو نوازندگان این دو ساز، گاه هر دو را مىنواختهاند و به هر دو تسلط داشتهاند.
از جمله نوازندگان صاحب سبک این ساز(در سبک موسیقی ایرانی)، میتوان به علی محجوبی، رکن الدین مختاری، ابوالحسن صبا، علی تجویدی، اسدالله ملک، حبیبالله بدیعی، پرویز یاحقی، ابراهیم لطفی، مجتبی منصوری، رحمتالله بدیعی، امیرحسین وفائی و همایون خرم اشاره کرد.
ارگ(کیبرد)
ارگ دونوع است ارگ بادی که ازلوله های متعددی برای آزادکردن صداهای مختلف تشکیل شده است.که قبلا وحتی امروزنیزاز آن درکلیساها استفاده میکنند.ونوع دوم ارگ ها که امروزه دربسیاری از مراسمات برای نواختن انواع آهنگ ها استفاده میشود ارگ های الکترونیکی است که دربازار بامدل ها وقیمت های مختلف عرضه میشوند.ارگ های امروزی قادر هستند صدای تمامی ساز هارا به صدا در بیاورند وهمچنین دارای حافظه داخلی وخارجی میباشند که میتواند انواع ملودی هاو ریتم های اذری بندری فارسی عربی و......بنوازد ارگ دارای شصتی های سفید وسیاه است که شستی های سفید ازچپ به راست نتهای دو.ر.می.فا.سل.لا.سی.رامی نوازند وشستی های سیاه ازچپ به راست نت های دودیز.ردیز.فادیز.سل دیز.لادیز.وازراست به چپ مینور مینوازند.کسی که میخواهد ارگ بزند باید طریقه انگشت گذاری روی شستی ها وطریقه نشستنش پشت ارگ صحیح باشد.
ویولن سل
ویولن سل چنان بزرگتر از ویولن و ویولا است که نوازنده مجبور است آن را برای اجرا بر روی زمین ما بین پاهای خود تکیه دهد. در حالیکه خود روی صندلی می نشیند. از این جهت در انتهای تحتانی ویولنسل میله ای آهنی نصب شده ( که در غیر هنگام اجرا آنرا باز می کنند یا می پیچند و به داخل جعبه سر می دهند.) و نوک آنرا روی زمین قرار دارد.
نت این ساز را در اصوات بم با کلید فا در اصوات وسط با کلید دو و در اصوات زیر با کلید سل می نویسند.
در وجه تسمیه این ساز به زبانهای فارسی و فرانسه اشتباهی وجود دارد. توضیح اینکه سلو به معنی کوچک و ویولن سل به معنی ویولن کوچک است. در حالی که این ساز به مراتب بزرگتر از ویولن است.
در تحلیل این نکته باید گفت که کلمه ویولن اساسا عنوان سازی بوده به بزرگی کنترباس امروزی و ویولن سل، همان شکل و ترکیب را در حجم کوچکتری عرضه می کرد.
ویولن سل عضو سوم رده سازهای زهی شمرده می شود. این ساز بیش از ویولا و کم و بیش مانند ویولن قابلیت اجرای تکنوازانه، شرکت در ارکستر مجلسی و نیز در ارکستر را دارا می باشد.طنین آن خصوصیتی دارد که به نوازنده و شنونده هر دو راحتی اعصاب می بخشد
ماندولین
ماندولین (mandolin) سازی است با صدای بسیار زیر که در قرنهای هفدهم و هجدهم در ناپل-ایتالیا به وجود آمد، اما اصل آن به قرن چهاردهم به نام ماندورا؛ سازی شبیه به عود – لوت (Lute)، مربوط می شود. بدنه ساز شبیه به قطره اشک و یا کاملا بیضی شکل با سوراخی روی آن است، بعضی از این سازها مانند ماندولینهای دوران باروک، تزئیناتی نیز دارند.
اصل ماندولین سازی است با دوازده سیم (6 جفت) که هر دو سیم با هم کوک و با زخمه انگشت نواخته می شود، در حالی که طراحی متداول و امروزی آن، هشت سیم است در چهار جفت که با مضراب نواخته می شود.
هم در گذشته هم امروزه مدلهای بسیار گوناگون و متنوعی از این ساز وجود دارد که شامل سازهای میلانز (Milanese)، لمبارد (Lombard)، بریکسن (Brescian) و دیگر نوع 6 جفت سیم، چهار جفت سیم، دوازده سیم (هر سه سیم با هم کوک می شوند)، شانزده سیم (هر چهار سیم با هم) می باشد. بدنه ماندولین از چوب تو خالی است که دسته ساز تخت است و دارای خرک است، همچنین دستگاه مکانیکی کوک ساز که بیشتر برای ماندولینهای با سیمهای فلزی به کار می رود.
ماندولین همچون گیتار از لحاظ جنس ثبات کم و ضعیفی دارد و ممکن است زود بشکند، صدای آن نیز چنین است، همانند صدای خلق شده از آرشه ویلن نیست که برای مدت زمان زیادی باقی بماند. اندازه کوچک و صدای زیر ماندولین، این مشکل را جدی تر از مشکل گیتار می کند و استفاده از ارتعاش تارها با زدن مضراب سریع به یک یا بیش از یک جفت برای ایجاد آکورد ها، گاه باعث می شود یکی از جفت ها صدا تولید می کند، در حالی که دیگر سیمها به مضراب چسبیده اند.
بدنه کوچک آن نیز عاملی است بر آهسته بودن صدای ساز به نسبت دیگر سازها، البته آمپلیفایرهای مختلف در صدد حل این مشکل و بلند تر کردن صدای ساز برآمده اند. راه دیگر؛ ترکیب آن با ساز بانجو است که به ماندولین-بانجو معروف می باشد. دوبرو (Dobro) و انجمن سازهای زهی ملی از این روش آمیزش صدا به طور ویژه ای استفاده کرده اند. ماندولین در شکلهای مختلف وجود دارد؛ سبک نئاپولیتن (ایتالیا) ماندولین، سازی است با پشت به شکل گرد که از چندین برش چوبی ساخته شده که در کنار هم این قرار دادن آنها شکل دوار را به وجود آورده اند.
در اواخر قرن نوزدهم، روش جدیدی برای ساخت این ساز ایجاد شد که هم جلو هم پشت ساز ساختاری منحنی شکل داشت که از ویلن الهام گرفته شده بود و به روش اروپایی معروف شد که در سال 1902 طراحی این روش جدید به ارویل گیبسون (Orville Gibson) نسبت داده شد. ماندولینهای گیبسون از دو روش به وجود آمده اند: شیوه فلورانسی یا همان شیوه F که طرحهای تزئینی نزدیک دسته ساز و دو سوراخ منحنی شکل دارد و شیوه A که فرم گلابی شکل ساز است و شکل و فرمی ساده تر دارد.
سوراخی که روی این سازها وجود دارد یا به شکل دو فرمی منحنی شکل است، همانند سوراخهای روی F ویلن و یا یک سوراخ بیضی شکل است که درست زیر سیمها واقع می شود. شیوه F گیبسون به عنوان یکی از رایجترین ساخت ها برای نواختن موسیقی آمریکایی شناخته شده است. هرچه کار چوب روی آن بیشتر انجام شده به سازی گرانتر بدل میگردد.
از دیگر روشهای متدوال ساخت ماندولین علاوه بر شیوه مرسوم و مدرن گیبسون، فرم گیتار گونه ماندولین است از شرکت الیاس هو (Elias Howe) بین سالهای 1897 و 1920 به وجود آمده که پشت ساز تخت است و سازی دیگر که فرمی استوانه ای دارد از شرکت وگا که به "وگا ماندو" معروف است و بین سالهای 1913 و 1927 ساخته شده است. همانند دیگر شرکتهای تولید سازهای زهی، مندولین نیز انواع مختلف الکتریکی برخوردار است. این سازها می توانند چهار تک سیم، پنج تک سیم یا هشت (چهار جفت) سیم باشند.
این ساز گاهگاهی در ارکستر های اپرایی به کار رفته است مانند اپرای اتللو اثر وردی. آنتونیو ویوالدی یک کنسرتو برای یک ماندولین ( کنسرتو در ر ماژور اپوس 6 شماره 3 ) و دو کنسرتو برای دو ماندولین ساخته است. موتسارت در اپرای دون جوان از آن استفاده کرده است و بتهوون نیز چند سوناتین برای آن نوشته است، پاگانینی هم چند سرناد برای این ساز با همراهی گیتار ساخته است. در ایران برای اولین بار ، شادمهر عقیلی در آهنگ مشکوک و یکاری کن از این ساز استفاده کرد که با هنر خود باعث شد تا نوای ماندولین رنگ و بوی شرقی پیدا کند.
ویولا
ویولا سازی عضو آلتو خانواده زهی و آرشهای استو بخش زیادی از تاریخچه خود را با ویولون سهیم است. ویولا به نامهای آلتو و ویولن آلتو نیز نامیده میشود. ویولا صدای منطقه متوسط سازهای این خانواده را میدهد: از ویولن بمتر و از ویولنسل زیرتر. از نظر شکل ظاهری مثل ویولن ولی کمی بزرگتر است.از اواخر سال 1700 میلادی آهنگسازان اقدام به استفاده از شخصیت ویژه ویولا یا صدای ملایم و مطبوع نمودند و در نهایت گوشه ای از اعتبار و اهمیتی که شایستگی آن را داشت به آن اعطاء نمودند. چهار سیم ویولا مانند ویولن با فاصلهٔ پنجم درست با هم کوک میشوند. زیرترین سیم نت لا با بسامد ۴۴۰ هرتز است که به فاصلهٔ ششم بزرگ بالای نت دوی وسط پیانو است. سیمهای بعدی به ترتیب ر، سل، و دو کوک میشوند. نتهایی که آلتو اجرا میکند در کلید دوی خط سوم نوشته میشوند.
سلام...